lis 29, 2019 | Kancelaria Trojan, Niemieckie prawo transportowe, Przewóz transgraniczny, Transport międzynarodowy, Umowa przewozu na gruncie prawa niemieckiego, umowa składu
(Foto von Pixabay von Pexels)
[email protected]
www.kanzlei-trojan.de/pl
Sąd Krajowy w Düsseldorf rozstrzygnął dnia 06.08.2018 r., że klauzula dotycząca wymiany palet jest tylko wtedy zgodna z treścią § 307 ust. 1 zdanie 1 BGB (niemieckiego kodeksu cywilnego), gdy przewoźnik otrzymuje dodatkową opłatę za wymianę palet. Zgodnie z § 307 ust. 1 zdanie 1 BGB postanowienia ogólnych warunków umów są wówczas nieskuteczne, gdy naruszają zasady dobrej wiary. Oznacza to w konsekwencji, że większość aktualnie praktykowanych klauzul zleceniodawców, które nakładają na przewoźników obowiązek wymiany palet, a ich brak sankcjonują opłatami, jest nieskuteczna i nie powoduje powstania wzajemnego roszczenia względem roszczenia o zapłatę frachtu.
Warto pamiętać, że nawet jeśli decyzja w sprawie obowiązku zapłaty została zasadniczo zatwierdzona, należy wprowadzić rozróżnienie między umowami o podwójnej wymianie, klasycznymi umowami dot. wymiany palet, zamianą palet z obowiązkiem pomostowym oraz obowiązkiem przejęcia ryzyka zamiany palet. Pierwsze trzy formy wymienionych umów nakładają dodatkowe obowiązki na przewoźników, takie jak np. transport palet w obie strony, jednakże nie regulują kwestii przejęcia ryzyka wymiany palet.
„Umowa gwarancyjna”
Przejęcie ryzyka wymiany palet nie jest w praktyce wymogiem powszechnym, gdyż znacznie odbiega od zwykłych obowiązków przewoźnika wynikających z umowy transportowej. Zatem opłatę za przejęcie takiego ryzyka należy postrzegać jako dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowy nakład pracy a nie wynagrodzenie za standardowe zlecenie transportowe.
Ponadto, w przeciwieństwie do częściowo podtrzymywanej opinii, obowiązek przewoźnika wobec swojego zleceniodawcy do dysponowania pustymi paletami w określonym terminie – niezależnie od zwrotu palet przez odbiorcę towarów – nie kwalifikuje się jako umowa pożyczki rzeczy zamiennych (niem. Sachdarlehensabrede). Brakuje jej podstawowego elementu takiej umowy – mianowicie, obowiązku przekazania przewoźnikowi przez pożyczkodawcę (tutaj zleceniodawcę) własności powierzonego przedmiotu. W związku z tym należy założyć, że umowa pomiędzy przewoźnikiem a zleceniodawcą jest dodatkową umową gwarancyjną, ponieważ przewoźnik obiecuje zleceniodawcy odpowiadać za szkodę, jeśli odbiorca nie wyda mu żadnych palet w drodze wymiany. W związku z tym za przejęcie takiej gwarancji przewoźnikowi przysługuje odrębne wynagrodzenie.
Podsumowanie
W przypadku wielu klauzul umownych dotyczących wymiany palet nie jest jasne, kto ponosi odpowiedzialność i ryzyko związane z ich wymianą, szczególnie za zwrot w punkcie rozładunku. Dlatego też warto wiedzieć, że klauzule paletowe nie mogą być niekorzystne dla tylko jednej strony umowy, którą najczęścięj jest przewoźnik. Ponadto nie można wymagać od przewoźnika, aby ten w celu spełnienia obowiązku wymiany palet musiał odbywać niewspółmiernie duże odległości w celu odebrania i dostarczenia palet w miejsce ich wymyślonego przez zleceniodawcę przeznaczenia. Skuteczność takich klauzul jest często prawnie wątpliwa a wielu przypadkach skuteczności tej po prostu brak. Klauzule są mimo to stosowane i wielu przewoźników odpuszcza dochodzenie roszczeń o zapłatę frachtu, które zostały rzekomo rozliczone z brakiem wymiany palet, gdyż wstąpienie na drogę sądową związane jest z dodatkowymi kosztami. Należy przy tym jednak wiedzieć, że koszta sądowe wraz z kosztami zastępstwa muszą zostać pokryte przez tą stronę procesu, która go przegra a w tym wypadku często będzie to nie przewoźnik a zleceniodawca chcący rozliczać fracht z rzekomymi roszczeniami z braku wymiany palet.
[email protected]
www.kanzlei-trojan.de/pl
sty 2, 2019 | Kancelaria Trojan, Niemieckie prawo transportowe, Umowa przewozu na gruncie prawa niemieckiego
(Foto von Luis Quintero von Pexels)
AUTOR: Milosz Trojan
Rechtsanwalt (adwokat niemiecki)
[email protected]
www.kanzlei-trojan.de/pl
Warunki przewozu są elementem składowym umowy przewozu. Rozróżnia się ogólne i szczególne warunki przewozu. Ogólne warunki przewozu zostały przyjęte w ramach Rozporządzenia o ogólnych warunkach przewozu z 27 lutego 1970 roku (niem. Verordnung über die Allgemeinen Beförderungsbedingungen für den Straßenbahn – und Obusverkehr sowie den Linienverkehr mit Kraftfahrzeugen).
Pod pojęciem warunki przewozu należy rozumieć regulacje, które określają prawa i obowiązki związane z transportem. Do przestrzegania ogólnych warunków przewozu zobowiązani są zarówno pasażerowie, jak i przewoźnik.
Ogólne warunki przewozu regulują m.in. kwestie związane z zachowaniem pasażerów, opłatami za przejazd, a także przewozem rzeczy i zwierząt.
Zachowanie pasażerów
Gdy chodzi o zachowanie pasażerów, to szczególne obowiązki ciążą na opiekunach podróżujących z dziećmi. Są oni zobowiązani do tego, by dopilnować, aby dzieci nie klękały i nie stawały na miejscach siedzących. Ponadto muszą zadbać, by podopieczni mieli zapięte pasy lub byli chronieni przez odpowiednie urządzenia.
Warto mieć na uwadze, że skutkiem bezprawnego użycia hamulca bezpieczeństwa lub innych urządzeń zabezpieczających jest obowiązek wniesienia opłaty w wysokości 15 euro. Takie zobowiązanie nie stoi na przeszkodzie ściganiu sprawcy w ramach postępowania karnego lub postępowania w sprawach zagrożonych karą grzywny.
Nieważny bilet
Bilety, które są używane wbrew przepisom dotyczącym warunków przewozu lub taryfie przewozów, są nieważne i konfiskowane. Ma to zastosowanie w odniesieniu do biletów, które m. in. są zniszczone, używane przez osobę nieuprawnioną, nieważne z powodu upływu czasu czy używane do przejazdów innych niż dozwolone.
Istotna jest regulacja, zgodnie z którą bilet uprawniający do przejazdu jedynie w połączeniu z umową lub dokumentem przewidzianym w taryfie przewozu uznawany jest za nieważny i może zostać skonfiskowany, jeżeli umowa bądź dokument nie zostanie okazany na żądanie.
Podwyższona opłata za przewóz
W niektórych przypadkach podróżny jest zobowiązany do zapłaty podwyższonej opłaty za przewóz. Zostały one wyszczególnione w Rozporządzeniu i wiążą się z sytuacjami, w których pasażer nie dysponuje ważnym biletem. Wówczas przedsiębiorstwo może pobrać opłatę za przewóz podwyższoną do 60 euro. Istnieje możliwość naliczenia dwukrotnej opłaty za przejazd w jedną stronę, o ile jest to kwota wyższa niż 60 euro.
W sytuacji, gdy pasażer dysponuje ważnym biletem, jednakże nie może go okazać podczas kontroli, to podwyższona opłata może zostać obniżona na 7 euro, jeżeli pasażer w ciągu tygodnia udowodni, że był wówczas w posiadaniu ważnego, osobistego biletu okresowego.
Należy przy tym zaznaczyć, że obciążenie pasażera podwyższoną opłatą za przejazd nie wpływa na ściganie go w ramach postępowania karnego lub postępowania w sprawie zagrożonej grzywną.
Zwrot opłaty za przewóz
W przypadku, gdy bilet nie zostanie wykorzystany na przejazd, opłata zostanie zwrócona na wniosek, po okazaniu biletu. Podobnie wygląda sytuacja, gdy pasażer wykorzysta bilet jedynie w celu przejechania części trasy, za którą zapłacił. Wówczas różnica pomiędzy uiszczoną opłatą a opłatą za pokonany dystans zostaje zwrócona na wniosek, po okazaniu biletu. Należy zwrócić uwagę na to, że na podróżującym spoczywa obowiązek udowodnienia, że z biletu nie skorzystał bądź skorzystał jedynie częściowo.
Rozporządzenie wskazuje również jakie okoliczności uprawniają do częściowego zwrotu opłaty za bilet okresowy, który nie został wykorzystany przez pasażera.
Warto wspomnieć, że wnioski o zwrot opłaty należy składać niezwłocznie w administracji przedsiębiorstwa. Ważne, że od zwracanej należności pobierana jest opłata manipulacyjna w wysokości 2 euro, jak również ewentualna opłata za przekaz pieniężny.
Przewóz rzeczy i zwierząt
Zarówno, gdy chodzi o przewóz rzeczy, jak i o przewóz zwierząt, personel decyduje o tym, czy zostaną one przewiezione i w którym miejscu mają być umieszczone. Rozporządzenie przewiduje grupy niebezpiecznych materiałów i przedmiotów, które z transportu są wykluczone. Psy mogą być przewożone jedynie pod nadzorem odpowiedniej osoby. Te, które stanowią zagrożenie dla innych pasażerów, muszą mieć kaganiec. Wyjątkiem są psy przewodnicy, które towarzyszą osobom niewidomym. Pozostałe zwierzęta mogą być zabierane jedynie w odpowiednich transporterach.
Zasady odpowiedzialności
Na przedsiębiorstwie ciąży odpowiedzialność za śmierć i obrażenia doznane przez pasażera, a także za szkody na rzeczach, które pasażer miał na sobie lub ze sobą. Za te drugie odpowiada do 1.000 euro. Ograniczenie to nie jest stosowane, jeżeli do szkód doszło umyślnie lub z powodu rażącego niedbalstwa.
AUTOR: Milosz Trojan
Rechtsanwalt (adwokat niemiecki)
[email protected]
www.kanzlei-trojan.de/pl
Roszczenie o zapłatę frachtu, jego przedawnienie oraz prawo do zastawu ładunku w prawie niemieckim
cze 13, 2018 | Kancelaria Trojan, Niemieckie prawo transportowe, Umowa przewozu na gruncie prawa niemieckiego
(Fot.: © th-photo – stock.adobe.com)
AUTOR: Milosz Trojan
Rechtsanwalt (adwokat niemiecki), specjalizuje się w prawie transportu oraz spedycji
[email protected]
www.kanzlei-trojan.de/pl
Niestety niemal każde przedsiębiorstwo transportowe spotyka się z problematyką niezapłaconych faktur za zlecone i wykonane usługi transportowe. Z problemem tym spotać można się również w Niemczech, mimo pewnego przekonania, że niemieckie firmy/spedytorzy nie ociągają się z płatnościami. Niniejszy wpis przybliża, jakie przepisy są podstawą roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za usługę transportową, jakie są terminy przedawnień oraz temat zastawu na ładunku w Niemczech.
Prawo do żądania zapłaty
Zleceniodawca transportu zobowiązany jest po należycie wykonanej usłudze transportowej do zapłaty frachtu zgodnie z § 420 ust. 1 HGB (Handelsgesetzbuch; niemiecki kodeks handlowy) w wysokości ustalonej w umowie o wykonanie transportu. W przypadku, gdy cena transportu nie została ustalona, nie oznacza to, że firmie transportowej nie przysługuje żadna gratyfikacja. W takim wypadku zleceniodwaca jest zobowiązany do zapłaty ceny zwyczajowej zgodnie z § 632 ust. 2 BGB (Bürgerliches Gesetzbuch; niemiecki kodeks cywilny), co z reguły odpowiada kosztom, które strony ustaliłyby umownie przyjmując średnią wartość rynkową wykonanego przejazdu.
Ciekawostką jest, czego nie wie wielu z przewoźników, że w przypadku jeśli odbiorca ładunku skorzysta ze swojego prawa dyrekcji, tj. dyspozycji towarem, staje się on na równi ze zleceniodawcą dłużnikiem przewoźnika z tą konsekwencją, że przewoźnik może dochodzić od niego zapłaty pełnych kosztów frachtu (zob. § 421 ust. 4 HGB). Nie oznacza to jednak, że samo przyjęcie ładunku powoduje przejęcie zobowiązania do zapłaty przez odbiorcę. Poza zwykłym przejęciem ładunku odbiorca bądź wyznaczona przez niego osoba musi aktywnie domagać się jego rozładowania.
Prawo zastawu na ładunku
Na rzecz przewoźnika nieopłacanego z góry powstaje na przewożonym ładunku oraz dokumentach przewozowych (zob. § 40 HGB) prawo zastawu. Prawo zastawu dotyczy nie tylko ładunków należących do zleceniodawcy ale również osób trzecich, które wyraziły zgodę na transport (czyli w standardowych przypadkach, kiedy to zleceniodawcą jest firma spedycyjna a właścicielem ładunku osoba trzecia). Prawo zastawu przysługuje przewoźnikowi również w przypadkach nieopłaconych frachtów niezwiązanych z danym przejazdem, ale jedynie w takich konstelacjach, kiedy wcześniej nieopłacony fracht jest bezsporny. Prawo zastawu może zostać zrealizowane wyłącznie do momentu, w którym przewoźnik jest jeszcze w posiadaniu ładunku (zob. § 440 ust. 2 HGB). Po jego rozładowaniu i przekazaniu w posiadanie odbiorcy, prawo zastawu wygasa i nie może zostać zrealizowane. Wyjątkiem od tej zasady, unormowanym w § 440 ust. 3 HGB, jest zrealizowanie zastawu w przeciągu trzech dni od rozładowania towaru pod warunkiem, że realizacja nastąpi poprzez wniesienie pozwu do sądu.
Przedawnienie roszczenia o zapłatę
Prawo do żądania zapłaty powstaje w dniu rozładunku. Przedawnienie następuje zgodnie z § 439 ust. 1 HGB po roku od dnia rozładunku. Należy jednak uważać, gdyż dozwolone jest skracanie tego okresu poprzez ogólne warunki umowne (AGB – Allgemeine Geschäftsbedingungen), z czego często korzystają niemieckie spedycje, dyktując własne warunki bądź przesyłając zlecenie, na którym windieje zapis o skróceniu okresu, w którym wnosić można o zapłatę. Zgodnie z § 439 ust. 1 HGB okres przedawnienia może wydłużyć się do trzech lat w przypadku, kiedy zleceniodwaca umyślnie bądź przy podawaniu wątpliwych powodów odwleka płatność. Jest to dość częsty przypadek, kiedy zleceniodawcy zasłaniają się brakiem płatności podając za przyczynę np. niedostarczenie części dokumentów przewozowych etc. W tym wypadku można również przyjąć, że przedawnienie nastąpi dopiero po trzech latach od dnia wykonania zlecenia. W końcu w sytuacjach, gdy zleceniodawca rozlicza fracht ze spornymi roszczeniami wobec przewoźnika, okres przedawnienia wynosi również trzy lata.
Przedsiębiorstwo transportowe musi więc skrupulatnie zważać na okresy przedawnienia, gdyż co do zasady wynoszą one jedynie jeden rok, w wyjątkowych sytuacjach trzy lata. Aby zatrzymać bieg przedawnienia nie wystarczy wystosować pisma z roszczeniem do zleceniodawcy. W celu zatrzymania biegu przedawnienia należy wystąpić o Sądowy Nakaz Zapłaty (Mahnbescheid), bądź wnieść powództwo o zapłatę. W wyjątkowych sytuacjach – aby uniknąć kosztów sądowych – można porozumieć się ze zleceniodawcą, że do momentu pozasądowego wyjaśnienia sprawy ten zrezygnuje z możliwości podnoszenia zarzutu przedawnienia.
Milosz Trojan, Rechtsanwalt (adwokat niemiecki), specjalizuje się w prawie transportu oraz spedycji
[email protected]
www.kanzlei-trojan.de/pl
Umowa transportowa i spedycyjna w prawie niemieckim
sie 14, 2017 | Konwencja CMR, Umowa przewozu na gruncie prawa niemieckiego, Umowa spedycji w prawie niemieckim
Fot.: pexels.com
AUTOR:
Przepisy obowiązujące
Aktem prawnym bezwzględnie obowiązującym i regulujący międzynarodowy drogowy transport towarów jest Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarowego (CMR) zawarta 19 maja 1956 r. w Genewie. Aby konwencja miała zastosowanie musi zostać sporządzona umowa przewozu drogami między nadawcą przesyłki i przewoźnikiem, w której przewidziane jest stosowne wynagrodzenie, a miejsce dostawy musi znajdować się w innym kraju niż miejsce przekazania towaru i co najmniej jedno z tych państw musi być stroną Konwencji CMR.
Przepisy krajowe ustępują przepisom Konwencji CMR. Jednakże w przypadku wystąpienia zdarzenia nieprzewidzianego w umowie stosuje się przepisy krajowe. W przypadku Niemiec są to przepisy §§ 407-452d Handelsgesetzbuch (HGB)
Umowa transportowa według Konwencji CMR
Konwencja CMR ma zastosowanie jedynie w przypadku odpłatnych międzynarodowych usług transportowych, które świadczone są przez profesjonalnych przewoźników działających na podstawie uzyskanych w danym państwie uprawnień.
Zgodnie z paragrafem 407 HGB na podstawie umowy przewozu przewoźnik zobowiązany jest do przewozu ładunku na miejsce przeznaczenia oraz przekazanie go odbiorcy w miejscu przeznaczenia, a nadawca zobowiązany jest do uiszczenia ustalonej opłaty za przewóz ładunku.
Pojęcie umowy transportowej na gruncie CMR jest zbieżne z tą definicją, ale uzupełnione o element transgeniczny.
Przewoźnik ma prawo żądać wystawienia listu przewozowego zawierającego m.in. nazwę i adres nadawcy oraz przewoźnika, miejsce przeznaczenia ładunku, dane odbiorcy, liczbę, oznakowanie i numery przewożonych sztuk ładunku, wagę brutto, wysokość kwoty, którą należy pobrać przy dostarczeniu towaru, wskazówki dla organów celnych. List przewozowy może zawierać też inne dane, które strony uznają za celowe. Dokument sporządzany jest w trzech egzemplarzach oryginalnych, podpisanych przez nadawcę.
W przypadku przewożenia ładunku niebezpiecznego, nadawca obowiązany jest odpowiednio wcześniej poinformować przewoźnika na piśmie lub w innej czytelnej formie o dokładnym rodzaju zagrożenia i ewentualnych środkach ostrożności. Jeżeli w chwili przyjmowania ładunku przewoźnik nie znał rodzaju zagrożenia lub nie został poinformowany o nim w ogóle, ma prawo ładunek wyładować, zmagazynować, zwrócić nadawcy lub w razie konieczności zniszczyć lub unieszkodliwić bez konieczności odszkodowania względem nadawcy oraz żądać od niego zwrotu wszelkich niezbędnych nakładów.
Spedycja międzynarodowa na gruncie ustawy Handelsgesetzbuch
Przepisy konwencji CMR nie znajdują zastosowania w przypadku umowy spedycji.
Zgodnie z paragrafem 453 HGB na mocy zawartej między stronami umowy spedytor zobowiązany jest dokonać wysyłki ładunku, a wysyłający zobowiązany jest do uiszczenia uzgodnionego wynagrodzenia.
Obowiązek dokonania wysyłki obejmuje zorganizowanie przewozu, a w tym ustalenie środka transportu i trasy przewozu ładunku, wybór przedsiębiorstw wykonawczych, zawarcie umów wymaganych dla dokonania wysyłki (m.in. umowy przewozu, składu) oraz zabezpieczenie roszczeń odszkodowawczych na rzecz nadawcy. W czasie wykonywania spoczywających na spedytorze obowiązków zobowiązany jest dopilnować interesów nadawcy i wykonywać jego polecenia.
W razie konieczności wysyłający zobowiązany jest powierzany ładunek opakować, oznakować oraz udostępnić dokumenty i udzielić wszelkich informacji, które potrzebne są spedytorowi do wykonania obowiązku. Jeżeli wysyłający w sposób niedostateczny opakuje lub oznakuje ładunek, nie udzieli informacji o tym, że ładunek powinien być zakwalifikowany jako niebezpieczny lub dostarczy niekompletne, czy nieprawidłowe dokumenty bądź informacje, zobowiązany jest pokryć szkody lub wydatki poniesione przez spedytora.
Wynagrodzenie wymagalne jest po przekazaniu przesyłki przewoźnikowi.
Różnica między spedycją a transportem międzynarodowym
Kategoryzowanie zawartej umowy zależne jest głównie od wewnętrznej treści umowy i obowiązków stron. W związku z tym sądy przy rozróżnianiu umowy spedycji od umowy transportu biorą pod uwagę indywidualne okoliczności zawarcia umowy (m.in. materiały reklamowe, posiadanie własnych pojazdów oraz ich rzeczywiste wykorzystanie, nazwę przedsiębiorstwa i informację w rejestrze handlowym, poprzednie umowy, czy korespondencję między stronami).
Rechtsanwalt
TROJAN Rechtsanwaltsgesellschaft mbH
Otrzymałeś uszkodzony towar? – Roszczenie z tytułu wad w niemieckim prawie przewozowym
kw. 4, 2017 | Konwencja CMR, Umowa przewozu na gruncie prawa niemieckiego
(Fot.: pexels.com)
Podstawą prawną do rozpatrzenia reklamacji w przypadku przewozów krajowych na terenie Niemiec jest niemiecki kodeks handlowy (Handelsgesetzbuch) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i budownictwa o określaniu statusu przesyłek i procedury rozpatrywania zażaleń z dnia 24.02.2006 r. (Verordnung des Ministers für Verkehr und Bauwesen über die Bestimmung des Status der Sendungen und des Beschwerdeverfahrens) , natomiast w przypadku przewozów międzynarodowych Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CRM.
Co powinno zawierać zażalenie?
Zgodnie z rozporządzeniem zażalenie powinno zostać złożone w formie pisemnej i zawierać:
- datę sporządzenia zażalenia;
- imię i nazwisko bądź nazwę, adres zamieszkania lub siedzibę przewoźnika;
- imię i nazwisko bądź nazwę, adres zamieszkania lub siedzibę osoby składającej reklamację;
- tytuł oraz uzasadnienie zażalenia;
- kwotę roszczenia;
- wykaz dołączonych dokumentów;
- podpis osoby uprawnionej do wniesienia zażalenia.
Do zażalenia należy dołączyć stosownie do przedmiotu roszczenia oryginały dokumentów dotyczących zawarcia umowy przewozu: bilet na przejazd, list przewozowy, dokument potwierdzający przyjęcie do przewozu rzeczy innych niż przesyłka oraz kopie innych dokumentów związanych z rodzajem i wysokością roszczenia. Zażalenie składa się w dowolnym punkcie odprawy przewoźnika lub w jednostce organizacyjnej wskazanej przez przewoźnika jako właściwa do załatwienia zażalenia. Przewoźnik ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na zażalenie w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma reklamacyjnego; należy brać pod uwagę, że o charakterze pisma nie decyduje tytuł, a jego treść.
Odpowiedź na zażalenie powinna zawierać:
- imię i nazwisko bądź nazwę, adres zamieszkania lub siedzibę przewoźnika;
- informację o uznaniu lub nieuznaniu roszczeń;
- uzasadnienie merytoryczne ze wskazaniem podstawy prawnej uznania roszczeń;
- w przypadku przyznania odszkodowania, uznaną kwotę odszkodowania oraz informację o terminie i sposobie jej wypłaty;
- w przypadku zwrotu należności określenie wysokości kwoty oraz informację o terminie i sposobie jej wypłaty;
- pouczenie o prawie odwołania do właściwego miejscowo sądu;
- podpis przewoźnika.
W przypadku zażalenia wniesionego do przewoźnika, które nie spełnia powyższych warunków przewoźnik powinien wezwać skarżącego do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, przy czym za datę wniesienia reklamacji przyjmuję się wówczas dzień otrzymania przez przewoźnika uzupełnionej reklamacji. Reklamację z tytułu przewozu przesyłki można złożyć w dwóch przypadkach:
- Niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu, najczęściej w przypadku szkód w przesyłce lub opóźnień w przesyłce;
- Otrzymania nieprawidłowego wystawionego wezwania do zapłaty, takiego które co do zasady kwestionuje istotę zgłoszonego roszczenia przewoźnika.
Na płaszczyźnie międzynarodowej kwestie te reguluje Konwencja CMR. Należy mieć jednak na uwadze, że w przeciwieństwie do rozporządzenia, Konwencja mówi o reklamacji, nie o zażaleniu.
W międzynarodowym transporcie drogowym, Konwencja CMR wymaga, aby dowieziony towar był sprawdzony wspólnie przez odbiorcę i przewoźnika.
W Konwencji CMR nie określono w jakim czasie przewoźnik powinien rozpatrzyć reklamację. Art 30 Konwencji w kolejnych punktach stanowi jedynie, że:
1. jeżeli odbiorca przyjął towar, nie sprawdziwszy wraz z przewoźnikiem jego stanu albo nie zgłosiwszy przewoźnikowi zastrzeżeń wskazujących ogólnie rodzaj braku lub uszkodzenia najpóźniej w chwili dostawy, jeśli idzie o widoczne braki lub uszkodzenia albo w siedem dni od daty dostawy, nie wliczając niedziel i dni świątecznych, jeśli idzie o braki lub uszkodzenia niewidoczne – domniemywa się, jeżeli nie ma dowodu przeciwnego, że otrzymał towar w stanie opisanym w liście przewozowym. Zastrzeżenia przewidziane wyżej powinny być dokonane na piśmie, jeśli idzie o braki lub uszkodzenia niewidoczne;
2. jeżeli stan towaru został sprawdzony wspólnie przez odbiorcę i przewoźnika, dowód przeciwny wynikowi tego sprawdzenia nie może być przeprowadzony, chyba że chodzi o braki lub uszkodzenia niewidoczne i jeżeli odbiorca zgłosił przewoźnikowi pisemne zastrzeżenia w ciągu siedmiu dni od daty tego sprawdzenia, nie licząc niedziel i dni świątecznych;
3. opóźnienie dostawy może stanowić podstawę do odszkodowania tylko wówczas, gdy zastrzeżenie zostało skierowane na piśmie w terminie 21 dni od dnia postawienia towaru do dyspozycji odbiorcy;
4. dnia dostawy;
5. przewoźnik i odbiorca powinni udzielać sobie wzajemnie wszelkich możliwych ułatwień przy dokonywaniu potrzebnych sprawdzeń i ustaleń.
Trojan Rechtsanwaltskanzlei
http://www.kanzlei-trojan.de/pl
Odpowiedzialność przewoźnika w prawie niemieckim – transport towarów
lut 20, 2017 | Umowa przewozu na gruncie prawa niemieckiego, Umowa spedycji w prawie niemieckim
Fot.: pexels.com
Prawo niemieckie, podobnie jak prawo polskie, przewiduje możliwość zawarcia umowy mającej za przedmiot przewóz towarów, tzw. umowę przewozu. Treść niemieckiej umowy przewozu, uregulowanej w §§ 407 i n. niemieckiego kodeksu handlowego (dalej: HGB), stanowi zobowiązanie przewoźnika do przewiezienia towaru do miejsca przeznaczenia oraz przekazania tego towaru odbiorcy w miejscu przeznaczania. Zagadnienia dotyczące odpowiedzialności przewoźnika reguluje również niemiecki kodeks handlowy. Omawiając wspomnianą problematykę należy podkreślić, że odnosi się ona nie tylko do działań i zaniechań samego przewoźnika, ale także działań i zaniechań osób zatrudnionych przez przewoźnika, także tymczasowo. Na dodatek, w kręgu osób, których działania objęte są zakresem odpowiedzialności przewoźnika znajdują się także pracownicy wypożyczeni przez przewoźnika oraz członkowie rodziny przewoźnika, którzy w jego przedsiębiorstwie świadczą pracę, o czym stanowi § 428 HGB. Wypada wspomnieć, że jeżeli przewoźnik obowiązki wykonywał przy pomocy innych osób, to ciężar odpowiedzialności za ich działania będzie na nim spoczywał.
Wykonanie umowy przewozu
Wykonanie umowy przewozu następuje na podstawie listu przewozowego, którego zadaniem jest potwierdzenie zawarcia umowy przewozu o określonej treści oraz przekazania towaru przez przewoźnika, co wynika z § 409 HGB. Przyjmuje się, że towar dotarł do odbiorcy w stanie zgodnym z treścią umowy przewozu, jeżeli przewoźnik nie powziął informacji o jego uszkodzeniu czy utracie. O ewentualnej utracie towaru lub jego zauważalnym uszkodzeniu przewoźnik powinien być bowiem poinformowany przez odbiorcę lub wysyłającego w chwili, w której towar jest przyjmowany. Jeżeli takiej informacji nie powziął, należy przyjąć, że towar dotarł do odbiorcy w stanie nienaruszonym. Co ważne, fakt uszkodzenia lub utraty towaru może zostać zgłoszony przewoźnikowi także w późniejszym terminie, tj. w przeciągu siedmiu dni licząc od momentu dostawy. Chodzi o sytuacje, w których uszkodzenie czy utrata towaru były w momencie przyjmowania towaru niezauważalne. Jeżeli zgłoszenie we wskazanym terminie nie nastąpi, zakłada się, że dostarczony towar został dostarczony w stanie zgodnym z zapisami umowy.
Zasady odpowiedzialności przewoźnika
Zasady odpowiedzialności przewoźnika uregulowane zostały w § 425 HGB. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku utraty całkowitej lub utraty częściowej towaru albo jego uszkodzenia powstanie szkoda, osobą za nią odpowiedzialną będzie przewoźnik. Aby można było mówić o odpowiedzialności przewoźnika, utrata lub uszkodzenie towaru powinno:
- mieć miejsce w czasie od jego przejęcia do transportu aż do momentu, w którym został dostarczony
lub
- wynikać z faktu, że przekroczony został termin dostawy.
Należy podkreślić, że pod pojęciem szkody rozumiemy zarówno tę, która dotyka towaru, jak i tę o charakterze majątkowym.
§ 429 HGB wyznacza granicę odszkodowania, do którego zapłaty zobowiązany jest wówczas przewoźnik. Jeśli towar zostanie uszkodzony, przewoźnik będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania wynoszącego tyle, co różnica pomiędzy wartością towaru nieuszkodzonego, według stanu w miejscu i czasie jego przejęcia do transportu, a wartością towaru, jaką można byłoby mu przypisać w miejscu i czasie, w którym miał być przejęty. Również w przypadku całkowitej lub częściowej utraty towaru, na przewoźniku ciąży obowiązek uiszczenia odszkodowania. Jego wysokość ustala się wyznaczając wartość, jaką miał towar w miejscu i momencie, w którym został przejęty do transportu. Wypada wspomnieć, że proces ustalenia wysokości szkody również może wiązać się z pewnymi kosztami i ich pokrycie leży po stronie przewoźnika, co wynika wprost z § 430 HGB. Mowa na przykład o wynagrodzeniu dla rzeczoznawczy. Ustalając wspomniane wartości bierze się pod uwagę rynkowe lub średnie ceny.
Wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika
Regulacje niemieckiego prawa stanowią o przypadkach, w których odpowiedzialność przewoźnika będzie wyłączona lub ograniczona (§§ 426, 427 HGB). Ma to miejsce, jeżeli przewoźnik, jego pracownik lub osoby, z których pomocy korzystał, mimo dołożenia największej staranności nie mogły zapobiec powstaniu szkody lub utracie towaru, a także powstałymi w związku z tym skutkami. Kiedy przewoźnik będzie mógł się uchylić od odpowiedzialności? Między innymi wtedy, gdy to wysyłający spowodował, że szkoda zaistniała. O odpowiedzialności przewoźnika nie będzie także mowy, gdy na szkodę miała wpływ wyjątkowa wada towaru lub działanie odbiorcy.
Rechtsanwaltskanzlei Trojan
