Archiwa | Prawo transportowe w Niemczech i w Polsce

Niedozwolone oddalenie się z miejsca wypadku w transporcie ciężarowym – część II

mar 2, 2020 | Kancelaria Trojan, Niemieckie prawo transportowe, Wykroczenia drogowe

(Foto von mali maeder von Pexels)

AUTOR: Milosz Trojan – Rechtsanwalt (adwokat niemiecki)
Ewa Leźnicka – Junior Lawyer (prawnik)
Konrad Frycz – Wissenschaftlicher Mitarbeiter (asystent prawny)
[email protected]
www.kanzlei-trojan.de/plwww.kanzlei-trojan.de/pl

Jak wspominaliśmy w ostatnim artykule w razie spowodowania wypadku i samowolnego oddalenia się z miejsca wypadku kierowca ciężarówki musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi takimi jak: roszczenia odszkodowawcze, punkty karne, nałożenie na sprawcę zakazu prowadzenia pojazdu do trzech miesięcy lub nawet odebranie pozwolenia na prowadzenie pojazdu.

Dobrowolne przyznanie się do ucieczki z miejsca wypadku

W codziennej praktyce wcale nie rzadko spotyka się przypadki tzw. czynnego żalu, który uregulowany jest w § 142 ust. 4 StGB (niemieckiego kodeksu karnego). W tym przypadku kara może być opcjonalnie złagodzona lub uchylona, jeżeli sprawca przyzna się dobrowolnie w ciągu 24 godzin do popełnienia czynu zabronionego – tj. oddalenia się z miejsca wypadku. Ten ustęp jest szczególnie istotny w przypadku licznych kolizji na parkingach. Warto również pamiętać, że pełnomocnik sprawcy ma duże szanse na umorzenie postępowania ze względu na niewielką winę zgodnie z § 153 StPO (niemieckiego kodeksu postępowania karnego). Nie warto jednak zwlekać zbyt długo ze zgłoszeniem wypadku. Policja bardzo często, dzięki temu, że udało jej się namierzyć już wcześniej sprawcę, ubiega go w późniejszym zgłoszeniu wypadku w ciągu wspomnianych dwudziestu czterech godzin.

Odebranie pozwolenia na prowadzenie pojazdu ciężarowego

Odebranie pozwolenia prowadzenia pojazdu w ramach § 142 StGB następuje w przypadku, jeżeli sprawca bezprawnie i samowolnie oddalił się z miejsca wypadku, mimo tego, że wiedział lub musiał wiedzieć, że w spowodowanym wypadku została zabita albo poważnie ranna osoba, lub gdy powstały znaczne szkody materialne. Sądy stale podnoszą górną granicę ,,znacznych szkód‘‘. Obecnie granica ta na podstawie § 69 ust. 2 nr. 3 StGB wynosi 2.500,00 EUR, chociaż w licznych komentarzach można znaleźć także kwotę 1.300,00 EUR.

Ważne jest jednak aby mieć świadomość tego, że pozwolenie dotyczące prowadzenia pojazdów nie jest odbierane bezwarunkowo po każdym bezprawnym oddaleniu się z miejsca wypadku – każdy przypadek jest rozstrzygany przez sąd indywidualnie. Przykładowo, jeśli oskarżony sprawia wrażenie, że jest osobą całkowicie odpowiedzialną i rozsądną, która nie ma na swoim koncie żadnych innych wykroczeń, to w takim przypadku odebranie pozwolenia jest bardzo mało prawdopodobne. Sąd może również zastosować łagodniejszy środek w postaci tymczasowego zakazu prowadzenia pojazdów zgodnie z § 44 StGB. Ponadto oskarżony może się obawiać zastosowania tymczasowego pozbawienia prawa jazdy zgodnie z § 111a StPO jako środka zapobiegawczego.

Zakaz prowadzenia pojazdu

Zamiast zastosowania najwyższego wymiaru kary – odebrania pozwolenia na prowadzenie pojazdu ciężarowego znacznie łagodniejszym środkiem zapobiegawczym jest nałożenie przez sąd wspomnianego już, tymczasowego zakazu prowadzenia pojazdu zgodnie z § 44 StGB. Zakaz ten może być zasądzony na okres od jednego do trzech miesięcy, jeżeli dany kierowca zostanie skazany na karę pozbawienia wolności lub grzywnę za przestępstwo popełnione podczas prowadzenia pojazdu silnikowego.

Jeżeli postępowanie karne trwa nadzwyczaj długo, należy mieć na uwadze, że nałożenie zakazu prowadzenia pojazdów może stracić swoją pierwotną rolę, jaką jest funkcja wychowawcza. Zakaz ten ma przede wszystkim charakter profilaktyczny i może pełnić swoją funkcję tylko wtedy, gdy ma on bezpośredni wpływ na sprawcę w krótkim czasie po popełnieniu wykroczenia. Gdy między popełnionym czynem a nałożeniem sankcji miną więcej jak dwa lata – wówczas nie można już nałożyć powyższego zakazu.

Podsumowanie

Przestępstwo w związku z niedozwolonym oddaleniem się z miejsca wypadku (§ 142 StGB) kryje w sobie wiele kruczków prawnych. Przede wszystkim ukarany zawsze zostaje sprawca wypadku, a zatem kierowca, który umyślnie oddalił się z miejsca kolizji. W przypadku wypadku w ruchu drogowym, w którym uczestniczyła ciężarówka, decydujące pytanie brzmi, czy kierowca ciężarówki również zauważył zaistniałą kolizję. Nieuprawnione opuszczenie miejsca wypadku może być też jednak uzasadnione: przykładowo zatrzymanie pojazdu ciężarowego na autostradzie bezpośrednio po wypadku może stanowić zagrożenie dla ruchu drogowego, szczególnie jeśli autostrada nie jest wyposażona w pas awaryjny. Wówczas osoba uczestnicząca w wypadku może odjechać z miejsca wypadku, oddalając się tym samym od poszkodowanego i kierując się na dostępny w pobliżu parking.

Drugą bardzo istotną kwestią jest ta dotycząca zeznań. Istnieje wiele możliwych konstelacji wypadków drogowych – wszystkie z nich jednak dowodzą słuszności podstawowej zasady oskarżonego w każdej sprawie karnej – mowa jest srebrem a milczenie złotem! Kierowca, który zaprzecza zauważeniu wypadku, przyznaje się poniekąd do faktu bycia kierowcą pojazdu biorącego udział w wypadku.

Warto pamiętać, że zebranie dowodów obciążających sprawcę leży w zakresie kompetencji policji oraz prokuratury – kierowca nie musi w żaden sposób ułatwiać im tej pracy. Wynika z tego zatem, że już sama okoliczność kierowania pojazdem musi zostać udowodniona przez organy ścigania. W przypadku wszczęcia postępowanie karnego z powodu niedozwolonego oddalenia się z miejsca wypadku (§ 142 StGB) sugerujemy, aby skorzystać z usług adwokata specjalizującego się w prawie karnym.

Niedozwolone oddalenie się z miejsca wypadku w transporcie ciężarowym – część I

mar 2, 2020 | Kancelaria Trojan, Niemieckie prawo transportowe, Transport międzynarodowy, Wykroczenia drogowe

(Foto von Artyom Kulakov von Pexels)

Nieuprawnione oddalenie się z miejsca wypadku zawarte w § 142 StGB (niemieckiego kodeksu karnego) jest jedną z najczęstszych przyczyn wytaczania procesów karnych kierowcom firm transportowym. W razie spowodowania wypadku i samowolnego oddalenia się z miejsca wypadku kierowca ciężarówki musi liczyć się z poważnymi konsekwencjami prawnymi: począwszy od roszczeń odszkodowawczych i zatrzymania prawa jazdy po zakaz prowadzenia pojazdu włącznie. W związku z powyższym warto wiedzieć jak zachować się w takiej sytuacji, aby uniknąć niepożądanych konsekwencji, a także jaką strategię obrony przyjąć w przypadku postawionych już zarzutów.

Zakres obowiązywania przepisu

§ 142 StGB reguluje zakres kary dla sprawcy wypadku drogowego, który samowolnie oddalił się z miejsca wypadku, nie zostawiwszy uprzednio swoich danych pozostałym uczestnikom wypadku lub w przypadku gdy nikogo nie było na miejscu zdarzenia, nie odczekał stosownego czasu, by przekazać swoje dane osobowe. Sprawca ma zatem prawny obowiązek przebywania na miejscu wypadku, tak długo, dopóki nie udzieli wszelkich informacji wymaganych do zabezpieczenia dowodów. Musi on wskazać osobie poszkodowanej, że jest stroną, która brała udział w zdarzeniu drogowym oraz podać swoje dane kontaktowe, potrzebne do jego zidentyfikowania. Jeśli osoby poszkodowanej nie ma w okolicy, sprawca zobowiązany jest czekać stosownie długo, by ta mogła zebrać jego dane osobowe, które umożliwią jej późniejsze dochodzenie roszczeń odszkodowawczych. Kwestia tego, jak długo należy oczekiwać na miejscu wypadku zależy w dużej mierze od okoliczności. Zasadniczo, w zależności od stopnia wyrządzonej szkody, należy odczekać co najmniej 30 minut do 2 godzin. Przykładowo, jeśli wypadek zdarzył się w nocy, to nawet przy znacznych szkodach odczekanie 20 minut przyjmowane jest za stosownie długie. Warto pamiętać, że samo pozostawienie kartki z danymi osobowymi za wycieraczką samochodu poszkodowanego nie zastąpi obowiązku oczekiwania, ale może wpłynąć na jego skrócenie. Popełnienie wykroczenia może wynikać także z § 142 ust. 2 StGB. Wówczas każdy, kto opuścił miejsce wypadku po upływie stosownego okresu oczekiwania lub każdy, który był uprawniony do jego opuszczenia i nie umożliwił osobie poszkodowanej pobrania swoich danych osobowych, może podlegać karze.

Wszczęcie postępowania karnego – o czym należy pamiętać?

Już na samym początku szczególną uwagę należy zwrócić na okoliczność, w jakim dokładnie miejscu doszło do wypadku, ponieważ zakres obowiązywania § 142 StGB ograniczony jest wyłącznie do wydarzeń na drogach publicznych. Jest to pytanie o tyle istotne, gdyż zaskakująco duża liczba wypadków ma miejsce jeszcze na terenie należącym do spedytora oraz na miejscach parkingowych podczas parkowania lub rozładunku i załadunku towarów. Przepis ten nie będzie miał zatem zastosowania w przypadku wypadków, które miały miejsce na terenie firmy. Kolejną istotną kwestią w związku z ewentualnym wszczęciem postępowania jest minimalna wysokość powstałej szkody. Odpowiedzialność karna na podstawie § 142 kodeksu karnego nie wchodzi w rachubę, jeżeli szkoda wynikająca z wypadku jest „całkowicie nieistotna”, co oznacza, że jest to szkoda niewielka (tzw. granica szkody bagatelnej). Warto pamiętać, że to orzecznictwo sądowe wyznacza granicę bagatelnych szkód, a sama kwota, do której przyjmuje się wspomniane nieistotne szkody stale wzrasta. Obecnie, granica szkody bagatelnej wynosi 50 EUR. Zatem Ci, którzy oceniają zbyt nisko wysokość powstałej szkody, ryzykują wszczęcie postępowania karnego przeciwko sobie.

Błędy w ocenie wypadku

W praktyce procesowej duże znaczenie mają również błędy w ocenie wypadku. Do przestępstwa na podstawie § 142 StGB dochodzi wtedy, gdy osoba biorąca udział w wypadku jest świadoma, że spowodowała wypadek lub wyrządziła szkodę stronie trzeciej. Z reguły oskarżony twierdzi, że nie zauważył wypadku drogowego – w takich sytuacjach mogą być bardzo pomocne zeznania świadków, którzy mogą obiektywnie zrelacjonować zaistniałe wydarzenie. Szybko jednak można przyjąć błędne założenie, że kierowca musiał usłyszeć kolizję. Podczas zderzenia pojazdem ciężarowym należy wziąć pod uwagę specjalne okoliczności typowe dla tego typu pojazdów. Czynnikiem utrudniającym prawidłowe rozpoznanie zaistniałej sytuacji na drodze jest często głośna praca silnika – hałas kolizji może być akustycznie tłumiony przez odgłosy wydobywające się z maszyny. Ponadto w nowoczesnych ciężarówkach kabina jest oddzielona od podwozia własnym systemem sprężyn i amortyzatorów. Warto pamiętać także o aspektach pogodowych, takich jak chociażby ograniczona widoczność. Jeśli zeznanie oskarżonego jest wiarygodne, prokurator umorzy postępowanie karne z powodu braku uzasadnionego podejrzenia o popełnieniu przestępstwa nawet w przypadku dużej szkody. Jeżeli jednak postępowanie karne nie zostanie zakończone na tym etapie, należy natychmiast zlecić rzeczoznawcy sporządzenie ekspertyzy. W przypadku gdy opinia eksperta będzie zawierała korzystne wnioski, powinna zostać przedłożona sędziemu przed upływem terminu.

Kara finansowa

§ 142 StGB ma na celu nie tylko wyjaśnienie zaistniałych wypadków drogowych, ale również ochronę powstałych w wyniku kolizji drogowych roszczeń cywilnych oraz umożliwienie ich prawnego dochodzenia. Stąd też w związku z jego niebagatelnym znaczeniem, § 142 ust. 1 StGB przewiduje karę pozbawienia wolności do lat trzech lub karę grzywny. Obecnie, powyższe przestępstwo drogowe podlega karze 3 punktów karnych w rejestrze we Flensburgu, a także możliwe jest nałożenie na sprawcę zakazu prowadzenia pojazdu na maksymalnie trzy miesiące oraz cofnięcie pozwolenia na prowadzenie pojazdu, w zależności od stopnia spowodowanych szkód materialnych oraz uszkodzenia osób trzecich.

Niedozwolone oddalenie się z miejsca wypadku w transporcie ciężarowym – część II

Niedozwolone oddalenie się z miejsca wypadku w transporcie ciężarowym – część I

Ostatnie wpisy

Kategorie

Archiwum