Umowa spedycji

(Fot.: pexels.com)

Umowa spedycji- co to takiego?

Umowa spedycji jest transakcją handlową, na mocy której spedytor zleca przesłanie określonego towaru za odpowiednim wynagrodzeniem. Umowa ta wiąże się ściśle z prawem transportowym. Jest ona uregulowana w przepisach niemieckiej ustawy Handelsgesetzbuch (HGB) czyli w kodeksie handlowym, który normuje między innymi sprawy takie jak: określenie zadań odpowiedzialność, jak i płatność. Wyekspediowanie obejmuję organizację transportu, ale może zawierać również inne usługi. Przepisy kodeksu spółek handlowych dotyczą tylko okoliczności, kiedy wykonywanie tego rodzaju usług mieści się w zakresie yarejestrowanej przez spedytora działalności gospodarczej.

Obowiązki spedytora

Ustawa określa trzy fazy obowiązków spedytora. Są to:

  • Faza planowania: określenie środków oraz dróg transportu
  • Faza realizacji: wybór wykonawców, zawarcie umów, udzielanie informacji i wskazówek
  • Faza zabezpieczenia, w której określić można sposób regulowania i sposób naprawienia szkody

Spedytor świadczy usługi w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej. W tym kontekście spedytor nie jest przewoźnikiem ani też nie wykonuje swojej usługi w ramach umowy o pracę. Według §453 I HGB usługi spedycji mogą być świadczone na podstawie uprzednio zawartej umowy jedynie przez jednostki organizacyjne prowadzące zarejestrowaną działalność gospodarczą, które wykonują je na własne rachunki i na własne ryzyko. W tym rozumieniu poprzez umowę spedycji spedytor zobowiązuje się zarządzać przesyłką towarów a nadawca do zapłaty wcześniej ustalonego wynagrodzenia. Spedytor odpowiada za zorganizowanie transportu w odróżnieniu od przewoźnika na którym ciąży odpowiedzialność za przewiezienie towaru.

Do obowiązków spedytora należy także wykonanie bądź zabezpieczenie wykonania pozostałych lub wcześniej uzgodnionych czynności wynikających z zawartej umowy spedycji takich jak ubezpieczenie towaru i właściwe jego opakowanie. Spedytor ubezpiecza towar w wybranym przez siebie towarzystwie ubezpieczeniowym, jeżeli otrzyma zlecenie od zleceniodawcy przez przekazanie towaru. Spedytor decyduje według własnego uznania o rodzaju i zakresie ubezpieczenia oraz zawiera umowę ubezpieczeniową na standardowo obowiązujących na rynku warunków chyba, że zleceniodawca wyda spedytorowi inne polecenie podając na piśmie numer zabezpieczenia oraz ryzyka od których chce ubezpieczyć towar.

W świetle wcześniejszych i jeszcze nadal obowiązujących przepisów HGB w szczególnych przypadkach usługobiorca ma możliwość wykonywania usługi spedycji polegającej na:

  • Samodzielnym wykonywaniu umowy przewozu w tym wypadku zleceniobiorca jest jednocześnie przewoźnikiem którego określa się mianem samodzielnego przedstawiciela mówi o tym art. 458 HGB
  • Wykonaniu usługi transportowej przez podwykonawcę w jego imieniu jego własnymi środkami transportowymi i to niezależnie od tego czy usługodawca wniósł stosowaną opłatą art. 459 HGB usługa ta określona została jako stała umowa spedycji o niezmiennej stawce
  • Wspólne wysłanie przesyłek przez więcej niż jednego nadawcę na podstawie jednego rachunku wystawionego dla ładunku składającego się z kilku przesyłek nadanych do przewozu na podstawie jednej umowy przewozu. Tego rodzaju umowy noszą nazwę umów spedycji multiładunkowej. art. 460 HGB

Ogólne Niemieckie Warunki Spedycyjne (ADSp)

Mówiąc o charakterze umowy spedycyjnej w prawie niemieckim trzeba wskazać na praktyczną rolę Ogólnych Niemieckich Warunków Spedycyjnych (ADSp).  Ogólne Niemieckie Warunki Spedycyjne obowiązują w przypadku umów transportowych dotyczących wszelkiego rodzaju czynności bez względu na to czy dotyczą one spedycji, przewozu, składowania, czy innych czynności wchodzących w skład spedycji. Z prawnego punktu widzenia na reguły ADSp składają się ogólne warunki zawierania umów spedycyjnych przy czym ich treść i zakres obowiązywania w  obrocie gospodarczym jest powszechnienie znana. Każdy uprawniony ma prawo je stosować ale w następujących przypadkach:

  • W treści umowy spedycji znajdzie się zapis zezwalający na stosowanie reguł ADSp
  • Umowa spedycji będzie obejmowała podmioty uprawnione do stosowania reguł ADSp
  • Zakres przedmiotowy wykonywanych usług spedycyjnych będzie uprawniał do stosowania reguł ADSp


Kancelaria TROJAN Rechtsanwaltsgesellschaft mbH

Kabotaż w Niemczech

Fot.: pexels.com

Co to jest kabotaż?

Przewóz kabotażowy w transporcie drogowym można podzielić na dwie kategorie: mały i duży przewóz. Pod pojęciem małego kabotażu rozumie się przewóz produktów na terenie jednego państwa. Kabotaż duży odnosi się to przewozu towarów pomiędzy kilkoma państwami. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21.10.2009 r. określa zasady wykonywania przewozów kabotażowych. Wykonując przewozy kabotażowe po Niemczech polscy przewoźnicy muszą dostosować się do wymogów określonych w rozporządzeniu.

Jakie warunki dokładnie określa rozporządzenie europejskie? 

Wprowadziło ono kilka kluczowych regulacji, jedną z nich jest wymóg określony w art. 8 ust. 1 dotyczący posiadania licencji wspólnotowej. Wymóg posiadania licencji wspólnotowej dotyczy przewoźników wykonujących przewozy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) przekraczającej 3,5 tony.

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki wykonywania przewozów kabotażowych które dotyczą już wszystkich przewoźników. Art. 8 ust. 2 dopuszcza wykonanie:

  • 3 przewozów w ciągu 7 dni liczonych od daty rozładunku towaru wywiezionego do kraju na liście CMR do ostatniego rozładunku towaru przewożonego w ramach przewozu kabotażowego
  • 1 przewozu w ciągu 3 dni liczonych od daty wjazdu do kraju bez ładunku do rozładunku towaru przewożonego w ramach przewozu kabotażowego

Rozporządzenie (WE) nr 1072./2009 z dnia 21.10.2009 r. wprowadziło ważną regulację. Art. 9 ust. 1 mówi że „o ile przepisy wspólnotowe nie stanowią inaczej wykonywanie przewozów kabotażowych podlega przepisom ustawowym, wykonawczym i administracyjnym przyjmującego państwa członkowskiego w następujących kwestiach:

  • Zasad dotyczących umowy przejazdu
  • Masy i wymiarów pojazdów drogowych
  • Wymogów związanych z przewozem określonych kategorii rzeczy w szczególności rzeczy niebezpiecznych szybko psujących się artykułów żywnościowych oraz żywych zwierząt
  • Czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku kierowcy
  • Podatku od wartości dodatniej (VAT) od usług transportowych

Kiedy ma zastosowanie prawo niemieckie?

Wykonując przewozy kabotażowe na terenie Niemiec należy  wiedzieć, że przewozy po tym kraju, w zakresie nie objętym rozporządzeniową regulacją podlegają prawu niemieckiemu. Aby bezpiecznie wykonywać przewozy po Niemczech należy zatem wiedzieć jakie są w tym zakresie wymogi prawa niemieckiego. Od tego bowiem zależą prawa i obowiązki przewoźnika, jego odpowiedzialność oraz to, w jakim zakresie powinien tę odpowiedzialność ubezpieczyć. Podstawowymi regulacjami prawnymi w tym zakresie w Niemczech są: kodeks handlowy (Handelsgesetzbuch – HGB) oraz ustawa o towarowym transporcie drogowym (Güterkraftverkehrsgesetz – GüKG).

Niezbędne dokumenty kierowcy 

Dokumenty niezbędne które kierowca zawsze musi mieć przy sobie aby udokumentować że nastąpił przewóz międzynarodowy oraz że spełnione są warunki dla kabotażu są to:

  • List CMR z pierwszego przewozu jakim był przewóz międzynarodowy na teren drugiego kraju UE
  • List przewozowy dla każdego transportu kabotażowego z którego wynikają dane i podpis nadawcy, przewoźnika, odbiorcy, adres dostawy, opis ładunku, waga bądź też inne określenia ilości. List musi zawierać również numery rejestracyjne pojazdu,

Dokumenty mogą mieć formę elektroniczną ale informacje muszą być dostępne na miejscu w razie kontroli przez organy kontrolujące ruch drogowy bądź transport drogowy.

Suma gwarancyjna

Ustawa Güterkraftverkehrsgesetz § 7a określa jakie wymogi musi spełnić przewoźnik wykonujący przewóz kabotażowy w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zgodnie z przepisami suma gwarancyjna nie może być niższa niż  600.000 Euro na jedno i 12000.000 Euro na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia.

Kary za wykroczenia 

Przepisy unijne nie rozstrzygają kwestii kar za wykroczenia. Przepisy dot. wykroczeń i kar są przedmiotem przepisów krajowych. Dla przykładu w Niemczech kary nakładane są zarówno na przewoźnika (przedsiębiorcę) jak i na kierowcę osobiście. Grzywny nakładane są zarówno za nieprzestrzeganie ograniczeń w transporcie kabotażowym jak i za brakujące dokumenty, o których mowa powyżej. Kwoty sięgają do 2.000 EUR za każde przewinienie dla przedsiębiorcy i do 100 EUR dla kierowcy.


Kancelaria TROJAN Rechtsanwaltsgesellschaft mbH